Bana Bir Teleskop Lazım !

KIŞA GİRİYORUZ. ARTIK GÖKYÜZÜNDE ORİON VE JÜPİTER GİBİ TANIDIKLARI GÖRMEYE BAŞLAYACAĞIZ. DAHASI, KIŞIN YERYÜZÜNDE DE GÖRÜLECEK ÇOK ŞEY VAR. YANİ TELESKOP ALMAK İÇİN YENİ BAHANELER HAZIR.

Peki, nasıl bir teleskop almalı? Bu aletler farklı özelliklere sahip olduklarından “en kullanışlısını” seçmeniz gerekiyor. Bu seçimde size yardımcı olmak amacıyla kısa bir kılavuz hazırladık, eğer “başlangıç seviyesinde” bir teleskop alacaksanız bir göz atın. Evet, nasıl bir teleskop almalı? Bunu yanıtlamak için öncelikle şu temel soruya odaklanın: Nereye bakacaksınız ?

UZAY GÖZLEMİ 

Teleskopunuzun mercek çapı elverdiğince büyük olmalı. Mercek ne kadar geniş olursa bakacağınız cismi o kadar parlak ve detaylı göreceksiniz. Gerekli büyütme gücü ise bakmak istediğiniz cisimlere göre değişecek:Eğer galaksi, nebula gibi derin uzay oluşumlarını görmek istiyorsanız mercek çapı en az 15 cm, büyütme gücü ise düşük (odak uzaklığı 1000 mm’yi aşmayan) bir teleskop almalısınız. Önceliğiniz Ay, Jüpiter gibi cisimleri gözlemlemek ise mercek çapı en az 10 cm, odak uzaklığı 1000 mm ve üstü bir teleskop seçmelisiniz.

YER GÖZLEMİ 

Sadece yer gözlemi yapacaksanız düşük büyütme gücüne (odak uzaklığı en fazla 600 mm) sahip, 7-8 cm mercekli teleskop alın. Yüksek büyütme gücü size yer gözleminde çok dar bir alan göstereceği için işinize pek yaramayacak. Teleskop yerine “spotting scope” denilen, zoom yetenekli aletler de iyi bir seçenek. Bunların 12 ila 36 kat büyüten ve lens çapı 60mm olanları başlangıç için idealdir.

HEM YER HEM DE UZAY 

Hangisine öncelik vereceğinizi belirlemelisiniz. Yer gözlemi amaçlı bir teleskop alırsanız, düşük büyütme nedeniyle Satürn, Jüpiter gibi cisimleri incelemekte zorlanırsınız. Veya yerdeki hedeflerin yanı sıra galaksilere de bakabileceğiniz bir teleskop istiyorsanız, geniş mercekli bir teleskop almanız gerekeceği için hem taşımakta zorlanacaksınız hem de maliyet epey yükselecek. Bunlara rağmen teleskopu böyle çok amaçlı kullanacaksanız en az 10cm mercekli, odak uzaklığı 750 mm olan bir teleskop ve görüntüyü 2 kat büyüten bir barlow lensle idare edebilirsiniz.

TELESKOP TÜRLERİ

NEWTONIAN

Tümüyle ayna düzeneklidirler, bu yüzden ters görüntü verirler ve yer gözleminde kullanılamazlar. Diğerlerine göre iri kıyım olduğundan taşıması daha zordur ama ekonomik olduklarından başlangıç için idealdir ve çok iyi görüntü verirler.

KATADİOPTRİK TELESKOPLAR

Düzenleyici mercek ve aynalardan oluşurlar. Görüntü kaliteleri mükemmeldir. Boyları kısa olduğundan en kolay taşınan teleskop türüdür.

MERCEKLİ (REFRAKTÖR) TELESKOPLAR

En sık gördüğümüz boru görünümlü, dışbükey mercekli teleskoplar. Odak uzaklıkları büyüdükçe boyları da uzar. Hem en pahalı ve kaliteli hem de en ucuz veya oyuncak teleskoplar bu optik düzenekle yapılıyor.


ASSEDSEWEEEEELENSLER (OKÜLER/EYEPIECES)

Değişik yakınlaştırma oranları elde etmek için 3 adet (10, 20 ve 30mm) almanızı öneririz. Görüş açısı (FOV). 56°’den küçük olmasın. Dilerseniz 8-24mm arası 3x zoom özellikli olan bir oküler de alabilirsiniz.

TRİPOT

Hangi teleskopu alırsanız alın, titremeyen ve teleskopu çok küçük açılarla hareket ettirebilen bir tripot ve kundak (mount) seçin. Kötü bir tripot-kundak ikilisi, en kaliteli teleskopu bile çekilmez hale getirir. Mümkünse motorlu ve cismi takip özellikli (go to) kundaklar seçin. Yer gözlemi yapacaksanız ekvatoryal kundak almayın.

RESİMLER VE GERÇEKLER 

Galaksi ve nebula gibi sönük objeleri fotoğraflardaki gibi detaylı, renkli ve nefes kesici halde göremeyeceksiniz, çünkü bu resimler birtakım düzenlemelerle elde ediliyor. 20 cm ile mesela Orion’u mavimsi zayıf bir sis gibi görürsünüz. Yıldız kümeleri ise olanca ihtişamıyla görünecek.

TELESKOPUN BÜYÜTME GÜCÜ 

Teleskopun “kullanışlı” büyütme kapasitesini mercek çapı üzerinden hesaplayabilirsiniz. Her inç (25,4mm) başına 50 kat büyütme varsayılır ama hayal kırıklığı yaşamamak için bu katsayıyı 30 kat alın. Buna göre; mercek çapı 4” (10cm) olan bir teleskop, 4×30=120 kata kadar büyütebilir.Elinizdeki lenslere (oküler) göre büyütme gücü, teleskop odak uzaklığının (focal lenght) lens odak uzaklığına bölünmesiyle hesaplanır. 1000mm odak uzaklığı olan bir teleskop, 25mm lens ile (1000 ÷25) 40 kat büyütür. Aynı teleskopta 10 mm lens kullanırsanız 100x büyütme elde edersiniz.Teleskopun odak uzaklığı -ve buna bağlı olarak- büyütme gücü arttıkça baktığınız cisim karanlıklaşır.

Yorum Yap

*